codex (2020)

codex.JPG

Voor een hedendaagse interpretatie van het ontbrekende paneel van het Lam Gods -  De Rechtvaardige Rechters - heb ik mij gebaseerd op een resultaat van het wetenschappelijk onderzoek o.l.v professor Danny Praet (vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschapaan UGent).

 

Volgens dit onderzoek zou o.a. het paneel van de Rechtvaardige Rechters de verbeelding zijn van het begrip “Rechtvaardigheid” (één van de kardinale antieke Deugden).

 

Om het abstracte begrip Rechtvaardigheid te verbeelden, heb ik een kleitablet gemaakt met daarop - in spijkerschrift - de tekst van artikel één van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM). 

De tekst werd meerdere keren herhaald als ging het om een strafwerk. Straf en Recht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

 

Een detail van dit kleitablet heb ik dan op het paneel geschilderd.

 

De volledige tekst van artikel één van UVRM luidt:

“Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen.”

 

Het gehanteerde spijkerschrift is het Akkadisch, een Semitisch taal uit het oude Mesopotamië.

 

In vroege tijden werden o.a. wetteksten op kleitabletten of stenen aangebracht, zoals het decreet op de steen van Rosetta of de code van Hammurabi (Codex Hammurabi).

 

Teksten op kleitablet of steen hebben een lange houdbaarheidsdatum (tegenover papieren of zelfs digitale dragers) en wanneer wetten op steen worden gebeiteld geeft dit aan de tekst niet alleen letterlijk maar ook symbolisch een eeuwigheidswaarde. De tekst wordt iets belangrijk, wezenlijk en definitief.

 

De wettekst is ook een code in twee betekenissen. Allereerst inhoudelijk als een gedragscode: een lijst van regels waaraan men zich dient te houden. Vervolgens is het ook een code in de betekenis dat elke taal een code is van geschreven tekens (zoals spijkerschrift, het Latijns of Grieks alfabet,  het cyrillisch,…)

 

Deze dubbel betekenis van code kent ook een hedendaagse digitale variant.

De geschreven lijst met regels is vervangen door een digitale tekst in tabellen (zoals in Excel, Word,…) en de achterliggende taal is een programmeertaal of -code.

 

De titel van het werk - Codex - verwijst niet alleen naar deze dubbele betekenis van code. 

Het verwijst eveneens naar zowel het oude (Codex Hammurabi, kleitablet) als het nieuwe (digitale code).

 

Gebruikte techniek: gouache en potlood op papier gelijmd op paneel.

kierling en miavoye (2019)

sanatorium kierling 01.JPG
sanatorium miavoye 06.jpg

Kierling en Miavoye gaat over twee schrijvers: Franz Kafka en Paul van Ostaijen.

 

Kierling is een plaats in Neder-Oostenrijk.

Miavoye is een plaats in België (Ardennen).

Deze werken gaan meer bepaald over gelijkenis.

Zowel Kafka als van Ostaijen waren vernieuwende schrijvers, leefden in het begin van vorige eeuw en leden aan tuberculose. Ze werden opgenomen in een sanatorium waar ze gestorven zijn: Kafka in Kierling en van Ostaijen in Miavoye. Ze werden niet oud: Kafka bijna 41 en van Ostaijen 32. Kafka stierf in 1924, van Ostaijen in 1928. Bovendien werden een aantal verhalen van Kafka voor het eerst in het Nederlands vertaald door van Ostaijen, die waarschijnlijk tijdens zijn verblijf in Berlijn kennis gemaakt had met het werk van Kafka.

Het betonnen gebouw is een vereenvoudigd model van het sanatorium in Kierling. Het materiaal verwijst naar een tombe.

Het houten gebouw is een vereenvoudigd model van het sanatorium in Miavoye. Het materiaal (mahonie) verwijst naar een doodskist.

all the plays (2018)

all the plays 01.JPG

Een toneelstuk wordt in het Engels 'play' genoemd.

Het werk 'All the plays' bestaat uit 37 eikenhouten sculpturen en verbeelden alle 37 toneelstukken van Shakespeare.

Een sculptuur vertegenwoordigt precies één toneelstuk van Shakespeare en is steeds op dezelfde wijze opgebouwd.

Een toneelstuk bestaat traditioneel (dus ook bij Shakespeare) uit een aantal bedrijven ('acts'). Elk bedrijf bestaat op zijn beurt uit een aantal scènes en een scène bestaat dan weer uit een aantal lijnen. Een lijn is een tekst uitgesproken door een personage (en kan uit meerdere zinnen bestaan). Stel dat er bijvoorbeeld drie personages aan het woord zijn in een scène en stel: A zegt een aantal zinnen, dan B, dan A, dan C en tenslotte weer B. Dit zijn dan 5 lijnen in deze scène.

Een toneelstuk (sculptuur) bestaat dus uit drie dimensies: bedrijf - scène - lijn.

Elk toneelstuk van Shakespeare werd op deze manier herleid tot een driedimensionale grafiek: in de x-richting staan de bedrijven, in de y-richting de scènes en in de z-richting (de hoogte) staan de lijnen.

Elk verticaal balkje vertegenwoordigt dus het aantal lijnen binnen een bepaalde scène van een bepaald bedrijf.

Hoe hoger het balkje, hoe meer lijnen in die scène. Eén lijn komt overeen met een hoogte van één millimeter.

Een balkje met een hoogte van 10 cm komt dus overeen met een scène van 100 lijnen.

 

Elke sculptuur is samengesteld uit lichteiken balkjes die in donkereik werden gebeitst.

viruses I + II (2016)

viruses I - social anxiety - 210x470.JPG

 'Viruses' (I + II) ontstond uit het idee dat op onze mentale gezondheid nog een taboe rust: denk maar aan hoe vooral in een arbeidssituatie meewarend wordt gekeken naar een werknemer die zich 'ziek' (mét aanhalingstekens) meldt omwille van acute melancholie.

Maar wat als mentale ziektes (net zoals lichamelijke) ook het gevolg waren van een virus (analoog aan het griepvirus bijvoorbeeld)?

Op die manier kan bijvoorbeeld sociale angst of depressie niet uitgelegd worden als een gebrek aan wilskracht, maar als een besmetting door een virus. Werknemers kunnen zo wettelijk afwezig zijn omwille van bijvoorbeeld een chronisch gevoel van leegte (doktersbriefje!).

In 24 tekeningen (op de website wordt een selectie getoond) worden zulke 'mentale' virussen verbeeld als waren het uitvergrotingen onder een microscoop. En in elk beeld wordt getracht om iets van de aandoening weer te geven.

identity (2014)

identity.jpg

De wiskunde gebruikt symbolen. 

Eén van die symbolen (misschien wel het meest ingrijpende) is het gelijkheidsteken.

In vroegere wiskundige teksten werd "is gelijk aan" voluit geschreven (meestal gebruikte men het Latijnse woord 'aequalis', wat 'gelijk' betekent, of korter 'eq').

Het gelijkheidsteken werd bedacht door de Engelse wiskundige Robert Recorde in 1557. Hij schrijft:

"And to avoid the tedious repetition of these words: 'is equal to' I will set as I do often in work use, a pair of parallels, or duplicate lines of the same length, thus: =, because no 2 things can be more equal."

Het typografisch beeld van het gelijkheidsteken wordt onderzocht in dit werk ('identity').

Het gelijkheidsteken bestaat uit twee parallelle streepjes en men kan een aantal elementen in dit symbool laten variëren: de horizontale lengte van het streepje, de hoogte (of dikte) ervan en tenslotte de hoogte van de verticale witruimte tussen de streepjes.

Via een eenvoudig computerprogramma werden deze drie parameters ingevuld met verschillende waarden. Dit resulteerde in verschillende A4-formaat pagina's met op elke pagina de aldus gegenereerde gelijkheidstekens gerangschikt in een grid van 6 bij 9.

 

'Gelijkheid' is uiteraard niet alleen een wiskundige term, maar verwijst ook naar sociale (on)gelijkheid.

'Gelijkheid' kan ook een ander woord zijn voor 'identiek' wat op zijn beurt verwant is met 'identiteit'.

Het hier getoonde werk is een zeefdruk.